Zakup mieszkania wiąże się nie tylko z aktem notarialnym, ale także z obowiązkiem zgłoszenia nieruchomości w gminie. Formularz IN-1 wygląda urzędowo, jednak przy jednym lokalu da się go wypełnić bez większych trudności, jeśli wcześniej przygotujesz dane z aktu notarialnego, księgi wieczystej i dokumentów od zarządcy budynku. Poniżej pokazuję, jak wpisać mieszkanie, udział w gruncie, powierzchnię części wspólnych oraz kiedy potrzebne są załączniki.
Jedno mieszkanie w IN-1 wymaga kilku konkretnych danych
- Termin na złożenie informacji wynosi zwykle 14 dni od zakupu lub innego zdarzenia powodującego obowiązek podatkowy.
- Formularz składa się w gminie właściwej dla położenia mieszkania, a nie w urzędzie skarbowym.
- W przypadku lokalu wpisujesz nie tylko jego metraż, ale także udział w nieruchomości wspólnej.
- Do IN-1 najczęściej dołączasz ZIN-1, a przy wspólnym zgłoszeniu współwłaścicieli także ZIN-3.
- Podatku nie wyliczasz samodzielnie. Po otrzymaniu informacji gmina wydaje decyzję z kwotą do zapłaty.
Najpierw sprawdź, czy formularz IN-1 dotyczy właśnie Ciebie
IN-1 to informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych składana przez osobę fizyczną. Dotyczy między innymi właściciela mieszkania, współwłaściciela, użytkownika wieczystego albo osoby posiadającej nieruchomość należącą do podmiotu publicznego.
Jeżeli kupiłeś lokal mieszkalny, informację składasz w urzędzie gminy lub miasta, na terenie którego znajduje się mieszkanie. Liczy się więc adres nieruchomości, a nie Twój adres zamieszkania. Dokument można zwykle złożyć papierowo, pocztą albo elektronicznie, zależnie od możliwości danej gminy.
Na zgłoszenie masz zasadniczo 14 dni od dnia powstania okoliczności powodującej obowiązek podatkowy, na przykład od zakupu mieszkania. Obowiązek podatkowy powstaje zazwyczaj od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nabyłeś lokal. Jeśli mieszkanie kupiłeś 12 maja, podatek będzie co do zasady naliczany od 1 czerwca, ale sam formularz powinieneś złożyć w terminie 14 dni.
Najemca zwykłego mieszkania nie składa IN-1 tylko dlatego, że wynajmuje lokal. Robi to właściciel. Wyjątki dotyczą szczególnych sytuacji związanych z posiadaniem nieruchomości publicznej.
Przygotuj dane z aktu notarialnego i księgi wieczystej
Najwięcej błędów bierze się z przepisywania danych z pamięci albo z ogłoszenia sprzedaży. Ja zawsze zaczynam od aktu notarialnego, ponieważ właśnie tam znajdują się informacje o udziale w nieruchomości wspólnej, numerze księgi wieczystej i prawie do lokalu.
Przy jednym mieszkaniu przygotuj:
- imię, nazwisko i numer PESEL,
- adres zamieszkania oraz ewentualny adres do doręczeń,
- adres mieszkania,
- powierzchnię użytkową lokalu,
- udział w nieruchomości wspólnej, na przykład 1/40 albo 486/10000,
- powierzchnię działki należącej do wspólnoty lub spółdzielni,
- powierzchnię użytkową części wspólnych budynku, jeśli jest potrzebna do obliczenia udziału,
- informacje o garażu, miejscu postojowym, komórce lub piwnicy, jeśli są odrębnymi składnikami własności.
Metraż z oferty dewelopera nie zawsze jest tym samym, co powierzchnia przyjmowana do podatku. Dla lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość podstawą jest powierzchnia użytkowa mieszkania powiększona o powierzchnię wynikającą z udziału w częściach wspólnych budynku.
Udział w gruncie oblicza się osobno. W uproszczeniu mnożysz powierzchnię działki przez udział przypisany do lokalu. Przykładowo, przy działce o powierzchni 1800 m² i udziale 1/40 udział w gruncie wynosi 45 m².
Jak wypełnić IN-1 dla jednego mieszkania krok po kroku
Część A wybierz cel i właściwy urząd
Wpisz pełną nazwę organu podatkowego, czyli właściwego wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, wraz z adresem urzędu. W polu dotyczącym celu złożenia zaznacz złożenie informacji, jeśli zgłaszasz mieszkanie po raz pierwszy. Korektę zaznaczasz wtedy, gdy wcześniej podane dane były nieprawidłowe.
W formularzu podajesz także okres, od którego informacja obowiązuje. Nie wpisuj daty podpisania aktu bez sprawdzenia, od którego miesiąca powstał obowiązek podatkowy. Przy zwykłym zakupie lokalu będzie to zazwyczaj pierwszy dzień kolejnego miesiąca.
Część B określ swój status
Jeśli mieszkanie należy wyłącznie do Ciebie, zaznaczasz pozycję dotyczącą właściciela. Gdy kupiliście lokal wspólnie z małżonkiem albo inną osobą, wybierasz wariant dotyczący współwłaściciela.
Przy współwłasności osób fizycznych możecie złożyć jeden wspólny formularz. W takim przypadku trzeba wskazać pozostałych podatników w załączniku ZIN-3 i zadbać o podpisy wszystkich osób składających informację.
Część C wpisz dane podatnika
Osoba fizyczna, która nie prowadzi działalności gospodarczej i nie jest zarejestrowanym podatnikiem VAT, podaje zwykle numer PESEL. NIP może być właściwy w innych sytuacjach, między innymi przy określonym statusie podatnika związanym z działalnością gospodarczą.
Wpisz aktualny adres zamieszkania. Adres mieszkania, którego dotyczy podatek, pojawia się w części dotyczącej nieruchomości. Jeśli korespondencja ma przychodzić gdzie indziej, uzupełnij także adres do doręczeń.
Część D wykaż lokal i udział w gruncie
Przy jednym mieszkaniu najważniejsze są dwie pozycje. W części dotyczącej gruntów wykazujesz udział w działce, a w części dotyczącej budynków wpisujesz powierzchnię użytkową lokalu wraz z przypadającą na niego częścią wspólną.
Jeżeli mieszkanie ma standardową wysokość pomieszczeń powyżej 2,20 m, powierzchnię wpisujesz w całości. Pomieszczenia o wysokości od 1,40 m do 2,20 m uwzględnia się w 50%, a powierzchni niższej niż 1,40 m nie uwzględnia się w powierzchni użytkowej.
Nie wpisuj całej powierzchni działki ani całego budynku. To częsty błąd przy lokalach w blokach. Właściciel mieszkania wykazuje tylko swój udział, a nie nieruchomość należącą do wszystkich właścicieli.
Przeczytaj również: Ile kosztuje czynsz administracyjny w Polsce? Sprawdź ceny i składniki
Część E i G zamknij zgłoszenie
W części E podajesz liczbę dołączonych załączników. Przy jednym mieszkaniu najczęściej będzie to jeden ZIN-1. Jeśli wykazujesz nieruchomość zwolnioną z podatku, może być potrzebny ZIN-2. Przy wspólnym formularzu kilku współwłaścicieli dochodzi ZIN-3.
Na końcu podpisz formularz. W wersji papierowej podpis powinien być czytelny i własnoręczny. Oficjalne objaśnienia Ministerstwa Finansów wskazują również, że pola z numerem dokumentu oraz niektóre dane techniczne pozostają dla organu podatkowego.
Co wpisać w załączniku ZIN-1
ZIN-1 służy do szczegółowego wykazania przedmiotów opodatkowania. To właśnie tutaj opisujesz konkretną nieruchomość, dlatego przy mieszkaniu nie warto traktować załącznika jako dodatku, który można wypełnić pobieżnie.
W zależności od wersji formularza i lokalnych rozwiązań podajesz między innymi:
- adres nieruchomości,
- rodzaj przedmiotu opodatkowania,
- powierzchnię gruntu przypadającą na lokal,
- powierzchnię użytkową lokalu i części wspólnych,
- informację o podstawie posiadania, na przykład własności lub współwłasności.
ZIN-2 stosujesz wyłącznie do przedmiotów korzystających ze zwolnienia. Sam fakt, że mieszkanie jest jedynym lokalem właściciela, nie oznacza automatycznego zwolnienia z podatku od nieruchomości. ZIN-3 dołączasz wtedy, gdy jedna osoba składa wspólną informację w imieniu kilku współwłaścicieli.
Jeśli masz garaż lub miejsce postojowe z osobną księgą wieczystą, nie zakładaj automatycznie, że można je pominąć. Sprawdź akt notarialny. Odrębny lokal garażowy może wymagać osobnego wykazania, a miejsce będące tylko udziałem w hali garażowej może być traktowane inaczej.
Przykład dla mieszkania o powierzchni 48,60 m²
Załóżmy, że mieszkanie ma 48,60 m², udział w nieruchomości wspólnej wynosi 1/40, działka pod budynkiem ma 1800 m², a powierzchnia części wspólnych budynku wynosi 80 m². Wszystkie te dane muszą wynikać z dokumentów albo zostać potwierdzone przez zarządcę.
| Element | Obliczenie | Powierzchnia do wykazania |
|---|---|---|
| Udział w gruncie | 1800 m² × 1/40 | 45 m² |
| Lokal mieszkalny | Powierzchnia użytkowa z aktu | 48,60 m² |
| Części wspólne budynku | 80 m² × 1/40 | 2 m² |
| Łączna powierzchnia części budynku | 48,60 m² + 2 m² | 50,60 m² |
W takim przykładzie w części dotyczącej gruntów wykazujesz 45 m², a w części dotyczącej budynków mieszkalnych 50,60 m². To tylko model obliczenia. Jeżeli udział, powierzchnia działki albo części wspólnych są inne, wynik również będzie inny.
Nie doliczaj powierzchni klatki schodowej lub korytarza według własnego szacunku. Potrzebne dane możesz uzyskać od administratora, zarządcy wspólnoty albo spółdzielni. Najbezpieczniej zachować dokument, na podstawie którego ustaliłeś wyliczenie, choć zwykle nie trzeba go dołączać do samego formularza.
Błędy, przez które IN-1 wraca do poprawy
Najczęściej spotykam się z wpisaniem adresu urzędu skarbowego zamiast gminy. Podatek od nieruchomości jest podatkiem lokalnym, dlatego dokument trafia do jednostki właściwej dla położenia mieszkania.
Drugim problemem jest podanie metrażu z reklamy albo zaokrąglenie powierzchni do pełnych metrów. W formularzu stosuj dane z aktu notarialnego i dokumentacji nieruchomości, a powierzchnie podawaj z dokładnością wskazaną w druku.
Nie pomijaj formularza tylko dlatego, że mieszkanie jest zwolnione z podatku albo podatek wydaje się bardzo niski. Zgłoszenie informacji i późniejsza zapłata podatku to dwie różne czynności. Gmina sama ustala kwotę w decyzji.
Po wysłaniu dokumentu zachowaj potwierdzenie złożenia. Jeśli zmieni się właściciel, powierzchnia, sposób wykorzystania lokalu albo udział w nieruchomości, trzeba złożyć odpowiednią korektę. Przy niezmienionym mieszkaniu nie składa się IN-1 ponownie w każdym kolejnym roku.
Przed wysłaniem IN-1 sprawdź trzy najważniejsze liczby
Przed podpisaniem porównaj adres mieszkania, powierzchnię użytkową lokalu i udział w nieruchomości wspólnej z aktem notarialnym. Potem sprawdź, czy prawidłowo obliczyłeś udział w gruncie oraz czy uwzględniłeś garaż, piwnicę albo komórkę, jeśli mają odrębny status prawny.
Jeśli dokumenty nie podają powierzchni części wspólnych, nie zgaduj. Poproś o informację zarządcę budynku albo skontaktuj się z gminą. Przy jednym mieszkaniu właściwie ustalone dane są ważniejsze niż samo techniczne wypełnienie pól, bo to one wpływają na późniejszą decyzję podatkową.
